Dr. Hatem Cabbarlı, Avrasya Güvenlik ve Strateji Araştırmalar Merkezi Başkanı
Acaba terörizmle mücadelede Ermenistan’ı yanında görmesini sağlamak için her zaman olduğu gibi Ermeni diasporasının ABD hükümetine baskısı mı vardır? Yoksa Senato ve Başkanlık seçimlerinde ABD’de yaşayan yaklaşık bir milyon Ermeninin oyu ABD’nin ulusal güvenliğinden ve terörle mücadele azminden daha mı önemlidir? Ermenistan’ın Hıristiyan bir devlet olmasının özel bir anlamı mı vardır? Ermenistan’ın Rusya ile sıkı ekonomik, siyasi ve askeri işbirliğine rağmen, ABD’nin Güney Kafkasya’daki şımarık çocuğu mudur? ABD, Ermenistan’ı terörizmi destekleyen devletlerle ekonomik ve siyasi işbirliğini geliştirdiği için mi 1991 yılından günümüze kadar bu ülkeye yaklaşık 1 milyar 500 milyon Dolar yardım yaparak ödüllendirmiştir?
ABD, Ermenistan’ın teröre destek vermesine ve teröre destek veren ülkelerle işbirliğini geliştirmesine karşı çıkarak, Ermenistan’ın İran ile imzaladığı doğalgaz anlaşmasının iptal edilmesini (ABD, Türkiye’nin İran ile imzaladığı doğalgaz anlaşmasının iptal edilmesini istemiştir) talep edecek midir? Türkiye-Ermenistan sınırlarının açılması için zaman zaman Türkiye’ye baskı uygulayan ABD, Ermenistan’dan sözde soykırım propagandasını durdurması, toprak ve tazminat talebini geri alması için Ermenistan’a da aynı baskıyı uygulayacak mıdır? ABD, Ermeni diasporasının kendi eyaletlerinde ve Avrupa’da sözde soykırım propagandasını durdurması için girişimlerde bulunacak mıdır? El Kaide teröristlerinin Amerika’ya Ermenistan pasaportu ile giriş yaptıkları için İran, Irak ve Suriye’ye uyguladığı ekonomik ambargoyu Ermenistan`a da uygulayacak mıdır?
ABD, Ermenistan ordusu tarafından işgal edilmiş Azerbaycan topraklarının geri alınması konusunda Azerbaycan’ın haklı mücadelesini destekleyecek veya hiç değilse tarafsız kalacak mıdır? ABD, Hazar havzası enerji kaynakları ve boru hatlarının güvenliği açısından bölge istikrarı ve güvenliğini tehdit eden Ermenistan’ı barışa zorlayacak mıdır? İran’ın nükleer silah yapımı çalışmalarına yardımcı olan Ermenistan’ı serseri devletler listesine alacak mıdır? Rusya’nın Güney Kafkasya’daki askeri üssü durumunda olan Ermenistan’a Rus askeri üslerinin çıkarılması için baskı uygulayacak mıdır? Ermenistan yönetimini demokrasinin temel prensipleri olan insan hakları, basın ve yayın özgürlüklerini kısıtlaması nedeniyle ciddi bir şekilde uyaracak mıdır?
ABD, eski Sovyet Cumhuriyetlerine yardım edilmesi için Özgürlüklere Destek Yasası`nı (Freedom Support Act) kabul ederken Ermeni diasporasının baskıları sonucunda Azerbaycan’ın Ermenistan’ı ‘ekonomik ablukaya’ aldığını ileri sürerek bu kanunla ilgili Azerbaycan’a yardımı yasaklayan 907 sayılı ek maddeyi kabul etmiştir. Eğer ABD gerçekten demokrasi ve insan haklarının koruyucusu rolünü üslenmişse, 907 sayılı ek madde Azerbaycan’a değil, Ermenistan’a uygulanmalıdır. ABD’nin Azerbaycan-Ermenistan savaşında hangi ülkenin saldırgan, hangi ülkenin ise savunma pozisyonunda olduğunu bilmemesi veya bilmek istememesi utanç vericidir.
Günümüz konjonktüründen bakarak bu sorulara cevap aradığımız zaman, ABD’nin yukarıda belirtilen konularda Ermenistan’a baskı uygulamayacağı söylenebilir. Çünkü her şeyden önce ABD’ye göre Ermenistan Güney Kafkasya’da dar bir alana sıkışmış ve Müslüman devletlerle kuşatılmış (Gürcistan hariç) bir Hıristiyan devlettir. Ermenistan’ın sözde Ermeni soykırımı propagandasına başarılı bir şekilde devam etmesi ve Türkiye’den toprak ve tazminat talebinde bulunması ise ABD’yi rahatsız etmemektedir.
Yaklaşık 20 yıldır her yıl 24 Nisan öncesi ABD’deki Ermeni diasporasının sözde soykırım yasa tasarısının Kongrede gündeme getirdiği ve/veya ABD Başkanının ‘Ermeni soykırımı’ kelimesini kullanması için girişimlerde bulunduğu zaman ABD Türkiye’ye karşı bir argüman elde etmektedir. Hem de bu fırsat Ermeniler tarafından altın tepside ABD’ye sunulmaktadır. Her yeni yılın ilk dört ayı boyunca Türkiye’nin ABD politikasında büyük bir canlılık yaşanmaktadır. Senato ve Kongre’de lobi faaliyetlerini yoğunlaştıran Türkiye, soykırım konusunu kendine gelir kaynağı olarak gören bazı gruplara milyonlarca Dolar para harcamaktadır. Zaten bu nedenle de ‘Ermeni soykırımının’ kabul edilmesi veya tamamen gündemden düşmesi bu grupların işine gelmemektedir. Bu gruplar Türkiye’nin çıkarlarını korumaktan daha çok Senatonun ‘Ermeni soykırımını’ tanıdıktan sonra Türkiye’nin lobi faaliyetleri için harcadığı paranın kesileceğini bilmektedirler. Aynı zamanda ‘Ermeni soykırımının’ tamamen gündemden düşmesini de yukarıda ifade edilen duygusal nedenlerden dolayı istememektedirler.
Türkiye ve Azerbaycan, ellerinde Ermenistan’ın son 15 yıllık sicilinde bu kadar çok kanlı sayfanın olduğunu kanıtlama imkânı olmasına rağmen, her zaman savunma pozisyonunda kalmaya zorlanmışlardır. Türkiye ve Azerbaycan artık savunma pozisyonundan çıkmalı ve Ermeni terörünün gerçeklerini dünya kamuoyuna anlatmak için daha atak davranmalıdır. Aksi takdirde mağlubiyet çemberinden çıkmak mümkün olmayacaktır.
A.A.
